رئیسی سفیر سابق ایران در ارمنستان : قره باغ موجب اتحاد ملی ارمنستان است و انقلاب رنگی در ارمنستان ممکن نیست

  • جمعه, 16 مهر 1395 ساعت 22:09
  • منتشرشده در اخبار سیاسی
  • خواندن 331 دفعه
محمد رئیسی: وابستگی امنیتی و اقتصادی ارمنستان به روسیه موضوع بسیار مهمی است که غرب در کوتاه مدت نمی تواند جایگزین آن شود. اوکراین مشکل سیاسی و امنیتی با کشور دیگری نداشت ولی ارمنستان درگیر بحران بسیار جدی با آذربایجان و ترکیه می باشد. لذا نه دولت و نه مردم ارمنستان حاضر به از بین بردن چتر حمایتی روسیه نیستند ...
قره باغ موجب اتحاد ملی ارمنستان است و  انقلاب رنگی در ارمنستان ممکن نیست
 
ایراس: هنوز جهان در شوک خبری کودتای ناکام در ترکیه بود که گزارش شد یک ساختمان پلیس در ارمنستان به تصرف گروهی مسلح درآمده است. اگر چه هیچ دلیلی بر تحرکات غیردولتی نظامیان در ایروان نبود، اما برخی رسانه ها تا جایی پیش رفتند که از وقوع کودتا در ارمنستان سخن گفتند. با آنکه آشکار شدن ماهیت مردان مسلح گروگانگیر، خط بطلانی بر شایعه کودتا بود، اما پایتخت ارمنستان در ادامه با سیل تحولات پیاپی امنیتی روبرو شد و به نظر می رسید شرایط سیاسی با حضور معترضان پرشمار در خیابانها ناآرام شده، چیزی که تحولات گرجستان ٢٠٠٤-٢٠٠٣ و اوکراین ٢٠١٤-٢٠١٣ با عنوان انقلاب های رنگی را یادآوری می کرد. هر چند اوضاع در ایروان تا حدودی آرام شده، تحلیلگران شرق گرای منطقه هنوز از جذابیت های ارمنستان برای طعمه شدن برای یک انقلاب رنگی می گویند؛ با این استدلال که ارمنستان در قفقاز جنوبی میان دریای سیاه و دریای خزر قرار دارد که مرز آسیا و اروپا محسوب می شود و در صورت حضور یا حداقل نفوذ سیاسی نظامی آمریکا، اتحادیه اروپا و ناتو در این کشور، غرب می توان بر معادلات کلان منطقه تاثیر زیادی بگذارد، اما محمد رئیسی سفیر پیشین ایران در ایروان در گفتگو با ایراس احتمال آن را ناچیز می داند.

وی معتقد است وابستگی امنیتی و اقتصادی ارمنستان به روسیه موضوع بسیار مهمی است که غرب در کوتاه مدت نمی تواند جایگزین آن شود. اوکراین مشکل سیاسی و امنیتی با کشور دیگری نداشت ولی ارمنستان درگیر بحران بسیار جدی با آذربایجان و ترکیه می باشد. لذا نه دولت و نه مردم ارمنستان حاضر به از بین بردن چتر حمایتی روسیه نیستند.
 
ایراس: ارمنستان از سالهای گذشته با اعتراضاتی روبرو بود که بیشتر ماهیت اقتصادی داشت . اما تحولات اخیر نشان دهنده دامنه دار بودن اعتراضات است. تحولاتی که در ارمنستان در جریان است، چقدر ماهیت سیاسی دارد و چقدر اقتصادی؟ مطالبات واقعی معترضان چیست؟ آیا قادر به ایجاد تغییراتی در ایروان است؟
 
آقای رئیسی: با نظر شما مبنی بر دامنه دار بودن اعتراضات موافق نیستم. اولا گروگان گیری یک اقدام غیر قانونی بود که حتی اتحادیه اروپا نیز خواستار پایان دادن به آن شد. دوما اعلامیه های گروگان گیران مبنی بر دعوت از مردم برای پیوستن به آنها و راه اندازی اعتراضات خیابانی گسترده با استقبال گسترده مردم مواجه نشد و تعداد محدودی در این راهپیمایی های شبانه شرکت کردند. کلا سه راهپیمایی برگزار شد که یکی از آنها در عین کوچک بودن از دو راهپیمایی دیگر بزرگتر بود. جامعه ارمنستان مخالف گروگان گیری بود. به ویژه اینکه مردم ارمنستان به شدت از تکرار رخدادهای اوکراین در کشور خود از جمله جنگ داخلی و همچنین تجزیه کشور هراس داشتند.
 
اعضای جریان سیاسی که اقدام به گروگانگیری کرد بیشتر شامل رزمندگان پیشین ارمنستان در قره باغ می باشند. انتقاد اساسی آنها از جمله ژرایر سیفلیان، رهبر آن گروه نسبت به انتشار شایعاتی مبنی بر کوتاه آمدن دولت ارمنستان در قضیه قره باغ بود. به ویژه آنکه در جریان شدت گیری بحران قره باغ در فروردین ماه ١٣٩٥ نیروهای آذربایجان چند منطقه کوچک از قره باغ را پس گرفتند. بنابراین می توان این گروه را ملی گرایان افراطی دانست.
 
در عین حال به دلیل عدم همراهی جامعه ارمنستان، روش غیرقانونی پیش گرفته شده توسط گروگانگیران و عدم همراهی جامعه بین المللی نمی توان انتظار داشت که این تحولات منجر به تغییرات گسترده در جامعه ارمنستان شود.
 
ایراس: هر تحولی از این دست  در کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز، انقلاب های رنگی اوکراین و گرجستان را به ذهن متبادر می کند و زمانی که روسیه از احتمال وقوع انقلاب های رنگی می گوید، به نظر می رسد یکی از کاندیداها برای قرار گرفتن در این چرخه، ارمنستان است، به نظر می رسد شما معتقد نیستید که واقعا بسترهای انقلاب رنگی در ارمنستان فراهم باشد؟ یعنی جریان غرب گرایی در این کشور وجود ندارد؟ و آیا غربی ها امکان و ابزار تاثیرگذاری و جریان سازی در ارمنستان را ندارند؟ جایی که تاکنون حیاط خلوت روسیه بوده است.
 
آقای رئیسی: به نظر من غرب هنوز تصمیمی برای انجام انقلاب رنگی در ارمنستان نگرفته است. در ارمنستان تعداد زیادی سازمان های مردم نهاد و همچنین رسانه های مختلف وجود دارد که منابع مالی آنها توسط غرب تامین می شود. همچنین محل هزینه کرد همه کمک های مالی غرب به ارمنستان با اهداف کمک به گسترش جامعه مدنی و تقویت آن صورت می گیرد. می توان گفت که نسل جوان ارمنستان و طبقه جدید آن تمایلات بیشتری نسبت به غرب دارند ولی نمی توان این گرایش را به کل جامعه تعمیم داد. از سوی دیگر بحران قره باغ موجب اتحاد ملی مردم ارمنستان است و هر موضوعی که این مساله را با خطر مواجه کند با واکنش عموم مردم مواجه خواهد شد.
 
وقوع انقلاب رنگی با حضور اکثریت مردم به وقوع نمی پیوندد. یک جمع کوچک ولی بسیار جدی هسته مرکزی انقلاب را تشکیل می دهد که اقدامات آنها با حمایت کاملا گسترده سیاسی و رسانه ای غرب همراه می شود و در نهایت با ادامه اعتراضات دولت را به کوتاه آمدن در برابر خواسته های خود وادار می کنند. این مدل در بسیاری از کشورهای دیگر می تواند پیاده شود از جمله در ارمنستان. ولی این نکته که انقلاب رنگی در ارمنستان با همراهی اکثریت جامعه ارمنستان روبرو شود محل تردید جدی است. از سوی دیگر وابستگی امنیتی و اقتصادی ارمنستان به روسیه موضوع بسیار مهمی است که غرب در کوتاه مدت نمی تواند جایگزین آن شود. اوکراین مشکل سیاسی و امنیتی با کشور دیگری نداشت ولی ارمنستان درگیر بحران بسیار جدی با آذربایجان و ترکیه می باشد. لذا نه دولت و نه مردم ارمنستان حاضر به از بین بردن چتر حمایتی روسیه نمی باشند.
 
ایراس: پس مخالفان دولت ارمنستان را چه طیف هایی تشکیل می دهند؟ رهبری اصلی مخالفان در اختیار کیست؟ با وجود اعتراضاتی که رخ می دهد شما معتقدید آنها قدرت سازمان دهی مردمی علیه دولت را ندارند؟ 
 
آقای رئیسی: از نظر من شروع بحران اخیر توسط ملی گرایان افراطی بود ولی راهپیمایی های خیابانی محدودی که برگزار شد توسط معترضان به اوضاع سیاسی-اقتصادی انجام شد. بنا براین جنس خواسته های گروگانگیران با جنس خواسته های معترضان خیابانی فرق می کند. به عنوان مثال در سالهای ٢٠١٣ و ٢٠١٤ شاهد چند مرحله اعتراضات خیابانی نسبت به اجباری شدن بیمه بازنشستگی و همچنین افزایش قیمت برق در ارمنستان بودیم. در این اعتراضات هیچ یک از احزاب شناخته شده مخالف دولت حضور نیافتند و معترضان هم خود را به هیچ حزب و دسته سیاسی شناخته شده آن کشور منسوب نکردند. چند جوان در شبکه های اجتماعی برای تجمع در فلان نقطه شهر ایروان قرار می گذاشتند و همین مساله هسته اولیه تجمعات را تشکیل می داد.
 
بر اساس شاخصه های جهانی شدن که یکی از آنها وقوع اعتراضات مدنی بدون داشتن رهبر مشخص می باشد اعتراضات چند سال گذشته ارمنستان نیز رهبری خاصی نداشته است.
 
ایراس: با این حال چیزی که مشاهده شد این بود که دولت با بخش مهمی از درخواست گروگانگیران موافقت کرد. با این حال به نظر شما معترضان و مخالفان دولت در ارمنستان قادر به ایجاد تغییراتی در ایروان نیستند؟
 
آقای رئیسی: همانطور که گفته شد اعتراضات ارمنستان یک حرکت اجتماعی موقت است نه یک جنبش اعتراضی سازمان یافته و دامنه دار. لذا نمی توان انتظار داشت که این اعتراضات منجر به تغییرات عمیقی در آن کشور شود. در عین حال به دلیل بازتاب رسانه ای بسیار گسترده موضوع می توان انتظار داشت حاکمیت ارمنستان امتیازاتی را به مخالفان خود بدهد. مهمترین نمونه آن اذعان رئیس جمهور ارمنستان به وجود مشکلاتی در اداره امور و دادن قول سهیم کردن بیشتر مخالفان دولت در اداره این کشور می باشد.
 
ایراس: به نظر می رسد واکنش روسیه به تحولات اخیر ارمنستان محافظه کارانه بوده، ارزیابی شما از موضع مسکو درباره اعتراضات ایروان چیست؟
 
آقای رئیسی: روابط روسیه و ارمنستان راهبردی و بسیار قوی و در همه زمینه ها است. بنابراین طبیعی است که روسیه از یک متحد خود دفاع کند. بنابراین هر نامی که شما بر موضوع روسیه بگذارید اعم از محافظه کارانه یا غیر آن طبیعی جلوه می کند.
 
ایراس: تحولات ارمنستان چه تاثیر بر سیاست ایران در قفقاز خواهد داشت؟
 
آقای رئیسی: سیاست اصولی ایران در تعامل با همسایگان، یک راهبرد بلند مدت مبتنی بر حسن همجواری و گسترش روابط دوستانه است. سیاست جمهوری اسلامی ایران در قفقاز جنوبی نیز بر همین اساس بوده و همیشه بر لزوم خویشتن داری از کاربرد خشونت و حل مسایل از جمله حل بحران قره باغ با تکیه بر روشهای مسالمت آمیز مبتنی بر حقوق بین الملل بوده است. در بحران اخیر نیز جمهوری اسلامی ایران مخالفت خود را با اقدامات خشونت آمیز و لزوم اتکا به روشهای دموکراتیک اعلام کرد.
 
ایراس: این تحولات چه تاثیراتی ممکن است بر بحران قره باغ و امنیت قفقاز داشته باشد؟
 
آقای رئیسی: این بحران پایان یافت بنابراین نمی توان تاثیرگذاری آن بر بحران قره باغ را متصور بود.
 

پایان گفتگو/
 

----------
مصاحبه کننده: عفیفه عابدی

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • اندازه قلم